- "Sytuacja przemysłu energochłonnego wymaga dziś mocniejszej odpowiedzi. Dlatego wykorzystujemy możliwość czasowego zwiększenia dopłat do energii z 50 do nawet 70%. To dodatkowa osłona dla przedsiębiorstw w okresie podwyższonej presji kosztowej, ale jednocześnie wsparcie powiązane z inwestycjami, które mają trwale poprawić ich konkurencyjność" – mówi Andrzej Domański, minister finansów i gospodarki.

Z 50 do 70% – czasowe zwiększenie wsparcia

 Pierwotna konstrukcja programu, oparta na CISAF (Clean Industrial Deal State Aid Framework), przewidywała możliwość pokrycia przez pomoc publiczną maksymalnie 50% kosztów kwalifikowanego zużycia energii elektrycznej.

 Nowe rozwiązanie pozwala czasowo zwiększyć intensywność pomocy z 50 do 70%. Jest to możliwe dzięki przyjęciu przez Komisję Europejską tymczasowych ram pomocy państwa związanych z kryzysem na Bliskim Wschodzie – METSAF, które uzupełniają CISAF. Ramy mają charakter wyjątkowy i czasowy – obowiązują od 1 marca do 31 grudnia 2026 r. Dzięki temu państwa członkowskie mogą zapewnić przedsiębiorstwom większą ochronę w okresie szczególnie silnej presji kosztowej, jednocześnie utrzymując wymóg inwestowania w transformację energetyczną.

4,8 mld zł na wsparcie przemysłu

 Projekt ustawy przewiduje system wsparcia dla przedsiębiorstw energochłonnych w latach 2027–2030. Na ten cel zaplanowano 4,8 mld zł:

• 800 mln zł w 2027 r., 
• po 1,6 mld zł w latach 2028–2029 oraz
• 800 mln zł w 2030 r.

 Pomoc będzie miała charakter czasowy i zostanie powiązana z inwestycjami przedsiębiorstw. Beneficjenci będą zobowiązani do przeznaczenia co najmniej 50% ekwiwalentu otrzymanej pomocy na działania związane m.in. z dekarbonizacją, poprawą efektywności energetycznej, rozwojem OZE, magazynowaniem energii lub zwiększeniem elastyczności poboru energii.

 Wyższa intensywność pomocy nie oznacza więc odejścia od założenia, że wsparcie ma prowadzić do trwałej poprawy konkurencyjności przedsiębiorstw. Przeciwnie – czasowa osłona ma dać firmom przestrzeń do przeprowadzenia inwestycji, które ograniczą ich wrażliwość na wysokie ceny energii.

Dlaczego potrzebne jest dodatkowe wsparcie?

 Europejski przemysł energochłonny nadal funkcjonuje w warunkach wysokich kosztów energii. Do presji związanej z transformacją energetyczną doszły w 2026 r. dodatkowe czynniki wynikające z sytuacji geopolitycznej i pogorszenia warunków na światowych rynkach paliw.

 Ma to szczególne znaczenie dla przedsiębiorstw, dla których energia stanowi istotną część kosztów produkcji i które konkurują z podmiotami działającymi poza UE, w jurysdykcjach o niższych kosztach energii i mniej ambitnej polityce klimatycznej.

 Potencjalne zamykanie zakładów może oznaczać nie tylko likwidację miejsc pracy, ale również utratę know-how i infrastruktury, których późniejsze odtworzenie byłoby kosztowne i czasochłonne. Utrzymanie krajowych zdolności produkcyjnych ma również znaczenie dla bezpieczeństwa gospodarczego – ogranicza ryzyko przerw w dostawach kluczowych produktów i podatność rynku na gwałtowne wzrosty cen importowanych dóbr.

 Duże przedsiębiorstwa przemysłowe tworzą ponadto popyt na usługi transportowe, remontowe, logistyczne i finansowe. Ich kondycja wpływa więc także na sytuację innych sektorów gospodarki.

Dodatkowe źródło finansowania

 Projekt ustawy przewiduje również zmiany w ustawie o CIT, polegające na czasowym podwyższeniu stawki podatku dla wyodrębnionej grupy podatników uzyskujących niestandardowo znaczące zyski, w szczególności w związku z obecną sytuacją geopolityczną i rynkową. Warunkiem objęcia regulacją będzie przekroczenie progu 50 mln euro przychodów. Zmiana ma zapewnić źródło finansowania projektowanych programów wsparcia dla sektora energochłonnego.